Bergsportwinkel.nl

Ga direct naar hoofd-inhoud »

Doorzoek site
Winkelwagen

Producten () € 0,00

Pickels-IJsbijlen Keuzehulp

Hoe kies je de juiste ijsbijl of pickel?

Alpinisten, ijsklimmers, gemixte klimmers en toerskiërs hebben allemaal gereedschap nodig voor hun bergavonturen. Het kiezen van het beste gereedschap voor jou doe je op basis van je lengte en activiteit, in combinatie met een vergelijking van de lengte, het gewicht, de vorm en het CE-keurmerk (Conformité Européenne) van ijsbijlen en pickels. Hieronder vind je onze keuzehulp.

Belangrijk: Het lezen van dit artikel maakt je geen bergbeklimmer. Zorg ervoor dat je professionele ijsbijl-instructies krijgt en uitgebreid geoefend hebt met het gebruiken van de ijsbijl of pickel, voordat je de bergen in gaat.

De anatomie van de pickel/ijsbijl

Voordat je het juiste gereedschap gaat uitzoeken is het belangrijk om eerst op de hoogte te zijn van de verschillende componenten waar pickels en ijsbijlen uit bestaan.

 

Kop: De kop bestaat uit de doorn, de schoffel en in veel gevallen een karabineroog. De kop is meestal gemaakt van een staallegering. Bij gereedschap speciaal voor steile ijswanden en gemixt rots-en-ijsklimmen heb je weinig aan de schoffel, deze kan dan vervangen worden door een hamer. Een ijsbijl met hamer is vaak wat lichter, dit kan net het verschil maken.

Doorn: Dit is het scherpe deel van de pickel/ijsbijl, ideaal voor vasthaken en gebruik in sneeuw of ijs. Bij een doorn is het belangrijk om te kijken naar de hoek van de pickel/ijsbijl.

  • De hoek is de hoek van de doorn ten opzichte van de steel. Een hoek van 65º tot 70º is typerend voor pickels, terwijl een hoek van 55º tot 60º gebruikelijk is bij technische ijsbijlen en ander gereedschap.

Schoffel: De brede schopachtige schoffel wordt met name gebruikt om treden of zitjes uit te hakken in sneeuw of ijs. De schoffel geeft goede grip tijdens zelfzekeren (met de schoffel naar voren gericht). Dit levert een stevig anker op en gemakkelijkere toegang tot diverse zekertechnieken. Dit is de tegenovergestelde positie van de self-arrest greep (waarbij de doorn naar voren gericht is).

Karabineroog: Dit gat in de kop van een pickel/ijsbijl wordt gebruikt voor het bevestigen van een polsband en soms een karabiner. 

Steel: Deze worden gemaakt van aluminium, carbon of staal. Kiezen tussen verschillende materialen is altijd een afweging tussen gewicht en kracht. Zwaardere stelen zijn over het algemeen sterker, hoewel lichtgewicht materialen zoals carbon ook zeer sterk zijn (alleen zijn deze een stuk duurder).

  • Pickels hebben rechte stelen en zijn beter geschikt voor zelfzekeren of voor gebruik als een anker. Gereedschap met een rechte steel leent zich daardoor goed voor de traditionele bergsport.

  • IJsbijlen hebben gekromde stelen en zijn beter geschikt voor gebruik bij ijs. Gekromd gereedschap leent zich daardoor goed voor technische bergsport en ijsklimmen.

Sommige stelen zijn deels of volledig bedekt met een rubberen laag voor extra grip. Daarnaast kan sporttape gebruikt worden om extra grip te creëren of je kunt handschoenen met rubberen palmen dragen voor extra wrijving.

Punt: Het metalen uiteinde van de pickel/ijsbijl is de scherpe punt die sneeuw en ijs doorboort. De punt wordt vooral gebruikt om het evenwicht te bewaren tijdens het lopen op sneeuw en ijs, je gebruikt de pickel dan in feite als een wandelstok. Er zijn pickels/ijsbijlen die geen punt hebben (de steel is dan schuin afgesneden) om gewicht te besparen. Bij veel ijsbijlen is de punt definitief verwijderd. Dit scheelt in gewicht.

De juiste lengte kiezen

De lengte van pickels/ijsbijlen wordt gemeten van het uiteinde van de steel tot de top van de kop. Over het algemeen zijn pickels/ijsbijlen verkrijgbaar vanaf 50 cm tot 75 cm met tussenmaten van steeds 5 cm verschil. De juiste maat is gebaseerd op jouw lengte en het soort activiteit dat je gaat ondernemen.

Je lengte

Een populaire manier van uitvinden welke lengte voor jou geschikt is, is simpelweg door de pickel/ijsbijl vast te houden terwijl je ontspannen staat. De punt van de pickel moet dan tot je enkel komen wanneer je volledig rechtop staat met je armen langs je lichaam. Iemand van normale lengte (rond de 170 cm) kan wellicht een pickel van 65 cm gebruiken voor traditionele bergsport, terwijl een langer persoon (van zeg 190 cm) een pickel van 75 cm zou gebruiken voor dezelfde activiteit. Het is ook mogelijk dat twee mensen van dezelfde lengte een verschillend bereik hebben en daardoor verschillende lengtes nodig hebben. Dit hangt af van iemands 'aapfactor', het verschil tussen de gehele lengte en de spanwijdte van de armen (gemeten van vingertop tot vingertop).

Je activiteit

Waar je het gereedschap voor gaat gebruiken speelt ook een grote rol bij het kiezen van de juiste lengte. IJsbijlen van minder dan 60 cm worden vaak beschouwd als technisch ijsklimgereedschap. Aangezien deze ijsbijlen korter zijn, is de hefboomwerking een stuk minder en kunnen ze ook niet goed gebruikt worden voor valbeveiliging. Pickels langer dan 70 cm daarentegen, zijn te lang voor technisch sneew- of ijsklimmen, maar ideaal voor terrein met een lagere hellingsgraad. Langere pickels worden voornamelijk gebruikt voor alpienen tochten, traverseren, het bouwen van sneeuwankers of zoeken naar kieren en spleten.

Balans vinden tussen bovenstaande factoren is gewoonlijk het beste. Als je van plan bent meer tijd door te brengen op terrein met een lagere hellingsgraad (bijv. gletsjertochten en eenvoudige alpiene tochten) is een iets langere pickel aan te raden. Als je van plan bent meer tijd door te brengen op steiler terrein (bijv. couloirs en technisch klimmen) is een kortere ijsbijl geschikter. Een andere mogelijkheid is het meebrengen van een kortere ijsbijl voor de steile stukken en het gebruiken van je wandelstokken voor terrein met een lagere hoek.

Onderstaande tabel kan gebruikt worden als richtlijn voor het kiezen van de juiste lengte.

 Jouw lengte (cm)  Lengte pickel/ijsbijl (cm) 
 <170  50-60 
 172-180   60-70 
 >180   60-75


Het juiste gewicht kiezen

Het oude gezegde 'light is right' moet niet te letterlijk genomen worden bij het kiezen van een pickel/ijsbijl. Lichtgewicht aluminium ijsbijlen zijn perfect voor bergbeklimmers die ook stukken skiën, trekking en gletsjertochten ondernemen aangezien je gewicht bespaart. Maar lichtgewicht gereedschap is veelal minder duurzaam en minder in staat om hard ijs te doorboren dan zwaarder gereedschap.

Gereedschap van een legering of roestvrij staal is zwaarder, maar duurzamer en dus beter geschikt voor traditioneel alpinisme, ijsklimmen, gemixt klimmen en reddend klimmen.

Doorgronden van het CE-keurmerk

Het CE-keurmerk kan helpen bij het kiezen van de juiste ijsbijl. Het CEN (Comité Européen de Normalisation) is een Europese groep die normering voor uitrustingen ontwikkelt en onderhoudt. Op een pickel/ijsbijl vind je een CE-code vergezeld van een B of een T.

  • Traditionele bergsportbijlen zijn voorzien van een B (basic) keurmerk. Deze zijn over het algemeen lichter, minder duur en minder duurzaam. Basic bijlen zijn NIET sterk genoeg voor technisch klimmen.

  • Technische ijsbijlen zijn voorzien van een T (technical) keurmerk. Deze zijn over het algemeen zwaarder, duurder en duurzamer.

Let op: Bij technische ijsbijlen worden doorns en stelen afzonderlijk gekeurd. Zo is het goed mogelijk dat je een CE-T steel hebt en een CE-B doorn. Een CE-B doorn is dunner, flexibeler en doorboort ijs beter; een CE-T doorn is dikker, geeft minder mee en werkt beter bij gemixt klimmen.

Vergelijkingstabel

  traditionele bergsport  technisch klimmen 
 hoek doorn  65 tot 70 graden   55 tot 60 graden 
 steel   recht   krom 
 lengte   langer  korter
 gewicht   lichter  zwaarder
 CE-keurmerk   meestal B  overwegend T

Bekijk onze pickels/ijsbijlen.

Polsbanden

Een polsband zorgt ervoor dat gereedschap niet zomaar kan vallen. Dit is van onschatbaar belang in situaties waar het verliezen van je gereedschap beneden komen een stuk lastiger maakt. Bij het oversteken van gletsjerspleten of het maken van lange steile tochten wordt een polsband dan ook als verplicht beschouwd. Veel klimmers kiezen ervoor zonder polsband op pad te gaan, omdat zij van mening zijn dat het aan je persoon verbinden van een scherp stuk gereedschap gevaarlijk kan zijn tijdens een val. Uiteindelijk is het aan jou wat je voorkeur heeft. Veel pickels/ijsbijlen worden geleverd met een op maat gemaakte polsband. Ook is het mogelijk een polsband te maken van prusiktouw of bandslinge van 5 tot 7 mm. Dit is per meter verkrijgbaar bij de meeste buitensportwinkels. De gewenste lengte van de polsband kan variëren per activiteit, maar uiteindelijk is het eerder een voorkeur dan een exacte kunst.

Kortere polsbanden maken het makkelijker om de controle over het gereedschap terug te krijgen tijdens een val. Kies voor een korte band als je gaat ijsklimmen of bij het oversteken van gletsjers. Langere polsbanden zijn het beste bij het beklimmen van steile sneeuwhellingen of technisch klimmen. Op die manier kun je van hand wisselen zonder de band los te maken. Een lange polsband is over het algemeen even lang als de pickel/ijsbijl zelf. 

Transporteren

In een hoes
Opberghoezen die speciaal zijn ontworpen voor het vervoeren van een pickel/ijsbijl hebben over het algemeen een of twee lussen aan de onderzijde en een of twee bandjes aan de bovenzijde. Om het gereedschap te bevestigen steek je eerst de punt door de onderste lus tot de kop op de lus rust. Daarna draai je het gereedschap en maak je de steel vast met het bovenste bandje.

Onderweg
Het is niet toegestaan om een pickel/ijsbijl in je handbagage te vervoeren. Wanneer je een pickel/ijsbijl vervoert in een in te checken koffer is het belangrijk alle scherpe onderdelen (doorn, schoffel en punt) van bescherming te voorzien. Deze kun je kopen of zelf maken van karton en tape.

Ordenen klimmateriaal
Sommige fabrikanten maken materiaalhoezen die speciaal ontworpen zijn voor het vervoeren van pickels/ijsbijlen, ijsschroeven, stijgijzers en ander winters klimmateriaal. Deze zijn echter duurder dan een simpele puntbeschermer.